Kurs pierwszej pomocy i kurs KPP różnią się programem, czasem trwania, egzaminem oraz znaczeniem dokumentu. Pierwszy przekazuje wiedzę potrzebną świadkowi zdarzenia, a drugi przygotowuje do udzielania KPP i może prowadzić do uzyskania ustawowego tytułu ratownika.

W skrócie: zwykły kurs pierwszej pomocy ma charakter edukacyjny, a jego program i czas trwania zależą od organizatora. Kurs KPP jest uregulowany przepisami, trwa co najmniej 66 godzin i kończy się egzaminem teoretycznym oraz praktycznym. Po jego zdaniu osoba spełniająca warunki ustawowe uzyskuje tytuł ratownika, ale nie zostaje ratownikiem medycznym.

Kurs pierwszej pomocy a KPP – tabela różnic

Kryterium Podstawowy kurs pierwszej pomocy Kurs KPP
Główny cel Nauka reagowania w typowych stanach zagrożenia zdrowia lub życia Przygotowanie do udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy
Regulacja programu Brak jednego powszechnie obowiązującego programu Ramowy program określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia
Typowi uczestnicy Osoby prywatne, rodzice, opiekunowie i pracownicy Przede wszystkim osoby związane ze służbami i jednostkami współpracującymi z systemem PRM; kurs może być dostępny także dla innych osób
Czas trwania Zależny od programu i organizatora Co najmniej 66 godzin: minimum 25 godzin teorii i 41 godzin praktyki
Ćwiczenia praktyczne Zależne od wybranej formy; kurs online przekazuje przede wszystkim wiedzę Obowiązkowa, rozbudowana część praktyczna
Zakończenie Udział w szkoleniu i ewentualny test wewnętrzny Egzamin teoretyczny i praktyczny przed komisją określoną w przepisach
Dokument Certyfikat lub zaświadczenie potwierdzające ukończenie szkolenia Zaświadczenie o ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu ratownika
Ustawowy tytuł ratownika Nie Tak – po zdaniu egzaminu i spełnieniu warunków z ustawy o PRM
Ratownik medyczny Kurs nie nadaje tego tytułu KPP również nie daje prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego
Ważność dokumentu Brak jednego ustawowego terminu dla dobrowolnych kursów podstawowych 3 lata od dnia wydania zaświadczenia
Nauka online Możliwa; nie zastępuje ćwiczeń manualnych KPP nie można zdobyć wyłącznie przez internet – wymagane są zajęcia praktyczne i egzamin

Który kurs wybrać? Jeśli chcesz poznać lub odświeżyć podstawowe zasady reagowania, wybierz kurs pierwszej pomocy. Jeśli potrzebujesz ustawowego tytułu ratownika albo wymaga go Twoja służba lub organizacja, konieczny będzie kurs KPP, egzamin i spełnienie warunków określonych w ustawie.

Czym jest podstawowy kurs pierwszej pomocy?

Podstawowy kurs pierwszej pomocy to szkolenie dla osób, które chcą nauczyć się rozpoznawania zagrożenia, wezwania służb oraz podejmowania prostych czynności ratujących życie. Dobrowolne kursy tego rodzaju nie mają jednego ustawowego programu, czasu trwania ani urzędowego wzoru certyfikatu.

W zależności od programu uczestnik może poznać m.in.:

  • zasady bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia;
  • ocenę przytomności i oddechu;
  • sposób wezwania pomocy pod numerem 112 lub 999;
  • resuscytację krążeniowo-oddechową i zasady użycia AED;
  • postępowanie przy zadławieniu, krwotoku, omdleniu, drgawkach, oparzeniu lub urazie.

Kurs może odbywać się stacjonarnie, online albo w formule łączonej. Forma internetowa przekazuje wiedzę, ale nie potwierdza praktycznego wykonania RKO lub użycia treningowego AED. Trening manualny wymaga ćwiczeń.

Po ukończeniu szkolenia otrzymujesz certyfikat ukończenia kursu pierwszej pomocy, który potwierdza ukończenie konkretnego szkolenia i – jeżeli przewidziano test – sprawdzenie wiedzy. Nie jest to zaświadczenie KPP, państwowe świadectwo kwalifikacji zawodowych ani podstawa do posługiwania się ustawowym tytułem ratownika.

Czym jest kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy?

Kurs KPP to szkolenie prowadzone według programu zatwierdzonego przez właściwego wojewodę. Obejmuje co najmniej 66 godzin teorii i praktyki oraz kończy się egzaminem. Jego ukończenie i zdanie egzaminu umożliwia uzyskanie tytułu ratownika osobie, która spełnia warunki określone w ustawie o PRM.

Sama kwalifikowana pierwsza pomoc to – zgodnie z ustawą – czynności podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego przez ratownika, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o PRM.

Program obejmuje m.in. RKO, użycie AED, tlenoterapię, tamowanie krwotoków, urazy, ewakuację oraz zdarzenia mnogie i masowe. Co najmniej 41 z 66 godzin stanowi praktyka.

Kurs kończy się egzaminem obejmującym:

  • Część teoretyczną – test złożony z 30 zadań; do zaliczenia potrzeba co najmniej 90% prawidłowych odpowiedzi.
  • Część praktyczną – wykonanie dwóch losowo wybranych zadań oraz RKO na fantomie z elektronicznym monitorowaniem czynności.

Egzamin odbywa się przed trzyosobową komisją o składzie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie kursu KPP. Precyzyjniej jest więc mówić o „egzaminie kończącym kurs KPP” niż o „egzaminie państwowym”.

Kto po KPP uzyskuje tytuł ratownika?

Zdanie egzaminu to niejedyny warunek. Zgodnie z art. 13 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym ratownikiem może być osoba, która:

  • ma pełną zdolność do czynności prawnych;
  • posiada ważne zaświadczenie o ukończeniu kursu KPP i uzyskaniu tytułu ratownika albo odpowiednie zaświadczenie KPP dla służb MSWiA lub MON;
  • ma stan zdrowia pozwalający na udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Szczególny wyjątek dotyczy członków młodzieżowych drużyn pożarniczych: mogą rozpocząć kurs po ukończeniu 16 lat, ale do egzaminu potwierdzającego uzyskanie tytułu ratownika mogą przystąpić najwcześniej w dniu 18. urodzin.

Jakie czynności może wykonywać ratownik KPP?

Ratownik z ważnym zaświadczeniem może udzielać kwalifikowanej pierwszej pomocy w zakresie określonym przepisami i programem szkolenia. Zakres tych czynności precyzuje art. 14 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym – obejmuje on m.in. prowadzenie RKO, użycie AED, bezprzyrządowe przywracanie drożności dróg oddechowych, tlenoterapię, tamowanie krwotoków, opatrywanie ran, unieruchamianie złamań oraz ochronę przed wychłodzeniem lub przegrzaniem.

Nie oznacza to prawa do wykonywania medycznych czynności ratunkowych zastrzeżonych dla osób wykonujących zawody medyczne. Ratownik KPP nie jest ratownikiem medycznym. Zawód ratownika medycznego wymaga odrębnego wykształcenia i spełnienia warunków przewidzianych w ustawie o zawodzie ratownika medycznego.

Czy każdy może zapisać się na kurs KPP?

Przepisy określają warunki uzyskania tytułu ratownika, ale nie ograniczają każdego kursu wyłącznie do strażaków czy członków organizacji ratowniczych. W praktyce zasady rekrutacji ustala organizator, a wiele szkoleń kierowanych jest przede wszystkim do osób działających w jednostkach współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne.

Czy kurs KPP można zrobić online?

Nie można uzyskać KPP po kursie przeprowadzonym wyłącznie online. Program przewiduje co najmniej 41 godzin obowiązkowych ćwiczeń praktycznych, pracę ze sprzętem i praktyczną część egzaminu. Materiały internetowe mogą wspierać naukę, lecz nie zastępują realizacji zatwierdzonego programu i egzaminu.

Przy ofercie opisanej jako „KPP online” sprawdź zatwierdzenie programu przez wojewodę, miejsce praktyki, zasady egzaminu i rodzaj wydawanego dokumentu. Brak zajęć praktycznych i egzaminu wyklucza uzyskanie zaświadczenia KPP.

Jak długo jest ważne KPP i jak odnowić zaświadczenie?

Zaświadczenie o ukończeniu kursu KPP i uzyskaniu tytułu ratownika jest ważne przez 3 lata od dnia wydania. Po upływie tego czasu nie potwierdza już spełnienia ustawowego warunku posiadania ważnego zaświadczenia.

Osoba, której dokument wygaśnie w ciągu najbliższych trzech miesięcy i która jest zatrudniona w jednostce współpracującej z systemem PRM, pełni w niej służbę albo jest jej członkiem, może przystąpić bezpośrednio do egzaminu potwierdzającego wiedzę i umiejętności. Rozwiązanie to potocznie nazywa się recertyfikacją. W innych przypadkach może być konieczne ponowne odbycie kursu.

Kurs pierwszej pomocy czy KPP – który wybrać?

Twoja potrzeba Najbardziej adekwatne rozwiązanie
Chcesz nauczyć się reagować w domu, pracy lub podróży Podstawowy kurs pierwszej pomocy; najlepiej uzupełniony praktyką
Chcesz uporządkować wiedzę lub regularnie ją odświeżać Kurs pierwszej pomocy online
Pracujesz z dziećmi, seniorami albo sportowcami Kurs profilowany pod daną grupę i jej typowe zagrożenia
Jesteś pracownikiem wyznaczonym do udzielania pierwszej pomocy Szkolenie dobrane przez pracodawcę do rodzaju działalności, liczby osób i poziomu zagrożeń; przydatna jest praktyka
Działasz w służbie lub organizacji ratowniczej Sprawdź wymagania swojej formacji; często właściwym wyborem jest KPP
Potrzebujesz ustawowego tytułu ratownika Kurs KPP, egzamin i spełnienie warunków z art. 13 ustawy o PRM
Chcesz zostać ratownikiem medycznym KPP nie wystarczy – potrzebne jest odrębne wykształcenie zawodowe

Na co uważać przy wyborze kursu?

Sygnałem ostrzegawczym powinny być zwłaszcza:

  • obietnica tytułu ratownika po krótkim kursie internetowym;
  • używanie skrótu KPP przy szkoleniu bez 66-godzinnego programu;
  • brak informacji o części praktycznej i egzaminie;
  • określenie „państwowe uprawnienia” bez podania podstawy prawnej;
  • mylenie certyfikatu kursu podstawowego z zaświadczeniem KPP;
  • sugerowanie, że ratownik KPP jest ratownikiem medycznym.

Podstawowy kurs pierwszej pomocy online – kiedy warto?

Kurs online pomaga poznać lub odświeżyć podstawowe zasady pomocy w dogodnym czasie. Nie zastępuje KPP ani ćwiczeń manualnych, lecz przygotowuje do rozpoznania zagrożenia, wezwania służb i podjęcia podstawowych działań.

Podstawowy kurs BHP KOI jest dostępny 24/7 w języku polskim i angielskim. Obejmuje 53 minuty materiału w pięciu modułach, test z 10 pytań z progiem zaliczenia 80% oraz certyfikat PDF po ukończeniu. Dostęp nie ma limitu czasu, a platforma zapisuje postępy.

Sprawdź podstawowy kurs pierwszej pomocy online i porównaj jego program ze swoim celem. Jeśli potrzebujesz tytułu ratownika, wybierz zatwierdzony kurs KPP – szkolenie online BHP KOI go nie zastępuje.

Więcej informacji o przebiegu nauki, teście i certyfikacie znajdziesz w artykule Kurs pierwszej pomocy online – kompletny przewodnik.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się kurs pierwszej pomocy od KPP?

Kurs podstawowy przekazuje wiedzę i – zależnie od formy – może obejmować ćwiczenia pierwszej pomocy. Nie ma jednego ustawowego programu ani czasu trwania. Kurs KPP realizuje program określony przepisami, trwa minimum 66 godzin, obejmuje rozbudowaną praktykę i kończy się egzaminem prowadzącym do uzyskania tytułu ratownika przez osobę spełniającą warunki ustawowe.

Czy po kursie KPP zostaje się ratownikiem medycznym?

Nie. Po ukończeniu KPP, zdaniu egzaminu i spełnieniu pozostałych warunków z art. 13 ustawy o PRM można uzyskać tytuł ratownika. Ratownik medyczny jest odrębnym zawodem medycznym, do którego wykonywania potrzebne są odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Sam kurs KPP nie daje prawa wykonywania tego zawodu.

Ile trwa kurs KPP?

Kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy trwa co najmniej 66 godzin, w tym minimum 25 godzin zajęć teoretycznych i 41 godzin zajęć praktycznych. Organizator może rozszerzyć wybrane moduły odpowiednio do zadań wykonywanych przez uczestników w jednostce współpracującej z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne.

Jak długo jest ważne zaświadczenie KPP?

Zaświadczenie o ukończeniu kursu KPP i uzyskaniu tytułu ratownika jest ważne przez 3 lata od dnia wydania. Osoby spełniające warunki określone w rozporządzeniu mogą przed upływem ważności przystąpić do egzaminu potwierdzającego wiedzę i umiejętności. Sam udział w krótkim szkoleniu przypominającym nie przedłuża automatycznie ważności dokumentu.

Czy kurs pierwszej pomocy online może zastąpić KPP?

Nie. Kurs online może przekazać i uporządkować wiedzę z zakresu pierwszej pomocy, ale nie realizuje obowiązkowych 41 godzin praktyki ani egzaminu przewidzianego dla KPP. Nie prowadzi więc do uzyskania ustawowego tytułu ratownika i nie może zastąpić kursu wymaganego dla konkretnej funkcji lub służby.

Czy certyfikat podstawowego kursu pierwszej pomocy ma termin ważności?

Przepisy nie ustanawiają jednego powszechnego terminu ważności certyfikatów z dobrowolnych, podstawowych kursów pierwszej pomocy. Dokument potwierdza ukończenie wskazanego szkolenia. Częstotliwość ponawiania nauki może wynikać z zasad pracodawcy, wymagań branżowych lub potrzeb uczestnika, a wiedzę i umiejętności warto regularnie odświeżać.

Czy pracownik wyznaczony do pierwszej pomocy musi mieć KPP?

Art. 209¹ Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do wyznaczenia pracowników odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy, ale nie wymaga od nich ukończenia kursu KPP. Pracodawca powinien dostosować liczbę wyznaczonych osób, ich przygotowanie oraz wyposażenie do rodzaju i poziomu zagrożeń występujących w zakładzie. W branżach regulowanych lub służbach mogą obowiązywać dodatkowe wymagania.

Podstawy prawne

Źródło zdjęcia: Rawpixel / Magnific